Schapen wachtend op onverdoofde slacht zien wat er gaat gebeuren | Foto: archief
Al in 2011 stemde een twee derde meerderheid in de Tweede Kamer voor een verbod op onverdoofd ritueel slachten. De Raad van State adviseerde overwegend positief over een verbod op de onverdoofde slacht. Vrijheid van godsdienst is geen excuus om het welzijn van dieren te blijven negeren. Daarbij zijn er in het buitenland islamitische organisaties die van mening zijn dat het verdoven van dieren geen enkele belemmering vormt voor de rituele slacht. Nederland zou zich daarom eindelijk moeten aansluiten bij Europese landen die een dergelijk verbod al hebben ingevoerd.
Het bij volle bewustzijn moeten meemaken van het dodingsproces is voor de dieren in kwestie een niet te beschrijven horrorscenario. Het nieuwe wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren (PvdD) uit 2025, dat onverdoofd slachten van alle dieren zou gaan verbieden, blijkt dit horrorscenario tegen alle verwachting in voor een zeer groot aantal dieren juist niet te gaan verbieden.
Het aanvankelijke wetsvoorstel dat religieuze uitzonderingen verbiedt liet jaren op zich wachten. Het nieuwe voorstel dat in 2025 is ingediend door de PvdD is nog steeds niet behandeld in de Tweede Kamer. In tegenstelling tot wat dat nieuwe voorstel zou moeten beogen, komt het niet meer neer op het verbieden van onverdoofd ritueel slachten van alle dieren. Het laat nieuwe religieuze uitzonderingen toe, waardoor het beoogde verbod om het onverdoofd ritueel slachten te verbieden, in de praktijk helemaal niet bereikt wordt. Dat juist de Partij voor de Dieren deze belangen verkwanselt, is niet uit te leggen.
Onverdoofde slacht in Nederland anno 2018, door uitstel van wetgeving nog steeds toegestaan | Foto: AnimalsToday
Een dier zou gegarandeerd zijn eigen slachtproces niet meer moeten meemaken. Het dier dient daarvoor vanaf het begin van het slachtproces totdat de dood is ingetreden, volledig buiten bewustzijn te zijn. Het dier mag zich nooit bewust zijn van het moment dat zijn keel wordt doorgesneden en moet buiten bewustzijn blijven totdat het is overleden. 'Buiten bewustzijn' is daarbij niet hetzelfde als bewegingsloos zijn.
.
Wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd door Wageningen Universiteit heeft in 2009 al aangetoond dat de toegepaste waterbadmethode als verdovingsmethode voor kippen niet voldoet Een kip hangt na contact gemaakt te hebben met het waterbad wel bewegingsloos, maar niet bewusteloos aan de haak. De kip wordt daardoor bij volle bewustzijn de nek doorgesneden en de broeibak ingetrokken, waarin de dieren letterlijk verdrinken. Het dier beleeft daardoor zijn eigen slacht op een gruwelijke manier. Het was juist vanwege dit onderzoek dat de sector toen met de toenmalige minister van Landbouw Verburg, overeengekomen was om het waterbad uit te faseren. Het nieuwe wetsvoorstel van de PvdD ontkent echter de resultaten van dit wetenschappelijk onderzoek, door toe te staan dat de waterbadmethode gebruikt mag blijven worden.
.
In het nieuwe wetsvoorstel is opgenomen dat bij kippen die geslacht worden volgens de islamitische of joodse traditie, de waterbadmethode mag blijven worden toegepast, zonder enige uitfasering. Nota bene is opgenomen dat die uitzondering elke twee jaar opnieuw verlengd mag worden. In de praktijk houdt dit in dat deze gruwelijke methode eindeloos kan blijven worden ingezet. Een andere tegemoetkoming van het wetsvoorstel aan religieuze stromingen, is dat er sprake zou moeten zijn van een ‘omkeerbare (reversibele) bedwelming’. Dit houdt in dat het dier na bedwelming weer bij bewustzijn moet kunnen komen.
In de praktijk houdt dit echter in dat een onomkeerbare (irreversibele) bedwelming wettelijk gezien NIET toegestaan zou zijn. Zelfs als een religieuze slachter een dier wel met een onomkeerbare bedwelmingsmethode zou willen slachten, dan zou de wet dit NIET toestaan. De wet zou dus een diervriendelijke dodingsmethode niet toestaan en daarmee zou degene die onomkeerbaar verdooft, strafbaar zijn.
.
Wachten op de onverdoofde slacht | Foto: AnimalsToday
Het belang van de dieren is door het eindeloze uitstel en alle religieuze tegemoetkomingen in het nieuwe wetsvoorstel volledig aan de kant geschoven. Sterker nog: hiermee geeft men religieuze organisaties munitie in handen om geloofsorganisaties in het buitenland die wel onomkeerbare bedwelmingsmethoden toepassen, onder druk te zetten hier weer mee te stoppen. Dit voorstel is daarmee enkel in het belang van religieuze tradities. Het is schandalig dat dierenwelzijn daaraan ondergeschikt is gemaakt.
Compassie met religieuze minderheden is bij de Partij voor de Dieren groter gebleken dan de compassie met dieren. Dat verklaart ook het eindeloze getalm en voortdurende uitstel. Het wetsvoorstel is namelijk niet beperkt tot alleen de onbedwelmde slacht. Het voorstel is een samenraapsel geworden van allerlei geboden en verboden, die niets te maken hebben met de afschaffing van religieuze uitzonderingen.
.
Beperking van het onverdoofd slachten zit in het voorstel van de PvdD verstopt tussen allerlei andere maatregelen, zoals het bedwelmen van varkens met CO2, het verhandelen van zwangere dieren na 40 procent van hun dracht, het verbieden van electrocutiebaden (met uitzondering van toepassingen door religieuze stromingen) en het omkiepen van kratten met levende kippen, eenden en kalveren. Een meerderheid in de Kamer is voorstander van een verbod op de onverdoofde slacht. Maar vanwege de wirwar aan welzijnsmaatregelen die in het nieuwe PvdD-voorstel zijn opgenomen, is het onduidelijk of er ook een meerderheid is voor het huidige voorstel. Als men het met één van de vele punten niet eens is, sneuvelt namelijk het gehele wetsvoorstel.
Na het jarenlange getreuzel en uitstel is er een 'topzwaar' voorstel met een ondefinieerbare brei van maatregelen ontstaan, die alles weg heeft van een escaperoom. Elke politieke partij kan er een onwelgevallige maatregel uitpikken, als legitimatie om tegen de hele wet te stemmen. En zo blijven de dieren opnieuw jarenlang onbeschermd.
.
Stop de onverdoofde slacht! | Foto: publiek domein
Op 26 mei 2026 is het islamitisch offerfeest weer begonnen en er is er nog altijd geen geen aangepaste wetgeving, iets waar elke rechtgeaarde dierenbeschermer naar snakt. Maar zelfs áls deze 'verzamelwet' wordt aangenomen door het parlement, zijn de nieuwe religieuze uitzonderingen in het nadeel van de dieren. Dat is een gotspe voor een partij die is opgericht om de belangen van de stemloze dieren te behartigen. Het mag voor het lijden van dieren niet uitmaken welk geloof hun slachter heeft.
.
Een wetsvoorstel voor een verbod op het onverdoofd ritueel slachten zou geen religieuze uitzonderingen en andere vormen van ballast moeten kennen. Het Europese Hof heeft al uitgesproken dat een verbod op het onverdoofd slachten geen inbreuk vormt op de vrijheid van godsdienst, omdat geen enkele godsdienst dierenoffers verplicht stelt.
Een voorstel (van Marianne Thieme) om de onverdoofde slacht definitief te verbieden is in 2011 al met 116 tegen 30 stemmen aangenomen in de Tweede Kamer. We zijn nu 15 jaar verder en nog steeds niets opgeschoten, dankzij eindeloos uitstel en gebrek aan daadkracht. Het is echt tijd om dit pijnlijke proces eindelijk af te ronden, met een duidelijk wetsvoorstel dat leidt tot een verbod op het onverdoofd slachten van elk dier, zonder uitzonderingen.
Karen Soeters en Paul Bours
.
©House of Animals - dit opiniestuk verscheen eerder in de Volkskrant
